Tập đoàn giống cây trồng Việt Nam Vinaseed: Từ hạt giống đến những mùa vụ bền vững, góp phần nâng tầm chất lượng sống người Việt

Mỗi ngày, hàng chục triệu bữa cơm của người Việt đều bắt đầu từ những hạt gạo, bắp ngô hay rau xanh trên mâm cơm. Nhưng để tạo nên những bữa ăn ấy, hành trình không bắt đầu ở siêu thị hay nhà máy chế biến mà từ cánh đồng, nơi người nông dân lựa chọn từng giống cây trồng cho một mùa vụ mới.

Một hạt giống tốt có thể quyết định rất nhiều điều: năng suất cao hơn, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn, tiết kiệm lượng giống gieo, giảm nhu cầu sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời thích ứng tốt hơn với những biến động của khí hậu. Khi những thay đổi ấy được nhân lên trên hàng triệu hecta đất canh tác, tác động mang lại là những vụ mùa bội thu cùng nguồn thực phẩm chất lượng hơn, thu nhập ổn định hơn cho người nông dân và một nền nông nghiệp có sức cạnh tranh cao hơn.

Đó cũng là hành trình mà Vinaseed theo đuổi trong gần sáu thập kỷ qua. Từ hoạt động cốt lõi là nghiên cứu và chọn tạo giống cây trồng, Vinaseed từng bước mở rộng sang xây dựng mô hình canh tác, chuyển giao kỹ thuật, liên kết sản xuất và phát triển chuỗi giá trị. Mục tiêu cuối cùng không dừng ở việc tạo ra những giống cây tốt hơn, mà là góp phần xây dựng một nền nông nghiệp bền vững hơn, nơi người nông dân có thu nhập cao hơn và hạt gạo Việt Nam có vị thế lớn hơn trên thị trường quốc tế.

Hạt giống là điểm khởi đầu của cả một chuỗi giá trị

Trong nhiều năm qua, Vinaseed đầu tư mạnh cho hoạt động nghiên cứu và chọn tạo giống nhằm tạo ra những giống cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt và thích ứng với điều kiện canh tác ngày càng nhiều biến động do biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, doanh nghiệp không xem việc bán hạt giống là đích đến. Với Vinaseed, giá trị của một giống cây chỉ được phát huy khi đi cùng quy trình sản xuất phù hợp. Vì vậy, bên cạnh hoạt động nghiên cứu, doanh nghiệp còn triển khai các mô hình trình diễn, chuyển giao kỹ thuật và liên kết sản xuất với nông dân tại nhiều địa phương.

Theo hệ sinh thái PAN Group, Vinaseed hiện đồng hành cùng khoảng 41.000 hộ nông dân, 286 hợp tác xã và hơn 33.000 ha sản xuất liên kết. Thay vì chỉ cung cấp đầu vào, doanh nghiệp tham gia xuyên suốt chuỗi giá trị, từ giống, hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất đến kết nối tiêu thụ, giúp người nông dân khai thác tối đa hiệu quả của mỗi mùa vụ.

Thay đổi cách làm nông nghiệp

Giá trị rõ ràng nhất của các mô hình do Vinaseed triển khai nằm ở hiệu quả kinh tế mà người nông dân nhận được. Tại nhiều địa phương, doanh nghiệp xây dựng các mô hình canh tác theo hướng giảm lượng giống gieo, tối ưu phân bón, quản lý nước hợp lý và giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đây vừa là những cải tiến về kỹ thuật đồng thời là cách tiếp cận mới trong sản xuất lúa: giảm chi phí đầu vào nhưng vẫn duy trì, thậm chí nâng cao năng suất và chất lượng.

Kết quả cho thấy người trồng lúa có thể tăng thêm hàng chục triệu đồng lợi nhuận trên mỗi hecta nhờ tiết kiệm chi phí và nâng cao giá trị hạt lúa. Những kết quả này cũng phù hợp với định hướng của Đề án phát triển bền vững một triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 theo Quyết định 1490 của Thủ tướng Chính phủ. Sau hai năm triển khai, diện tích thực hiện đã đạt hơn 354.000 ha, vượt xa mục tiêu 180.000 ha của giai đoạn 2024-2025.

Các mô hình áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững giúp giảm lượng giống gieo, giảm phân đạm và giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật, trong khi thu nhập của người trồng lúa tăng trung bình từ 13,4% trở lên so với phương thức canh tác truyền thống. Những con số này cho thấy chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp phát thải thấp không chỉ mang ý nghĩa về môi trường mà còn trực tiếp cải thiện đời sống kinh tế của người nông dân.

Từ Đài Thơm 8 đến hành trình nâng tầm hạt gạo Việt

Nếu các mô hình canh tác tạo ra thay đổi trên đồng ruộng thì những giống lúa chất lượng cao chính là nền tảng để nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam. Đài Thơm 8 là một trong những giống lúa tiêu biểu do Vinaseed nghiên cứu và phát triển. Từ một giống lúa phục vụ sản xuất trong nước, Đài Thơm 8 nhanh chóng được mở rộng diện tích gieo cấy và trở thành một trong những giống lúa chủ lực của phân khúc gạo chất lượng cao. Hiện giống lúa này được gieo trồng trên hàng trăm nghìn hecta mỗi năm và đóng góp tỷ trọng đáng kể trong sản lượng gạo xuất khẩu chất lượng cao của Việt Nam.

Bên cạnh ý nghĩa thương mại, hành công của Đài Thơm 8 còn nâng tầm vị thế gạo Việt Nam trên trường quốc tế. Khi các giống lúa chất lượng cao do doanh nghiệp Việt nghiên cứu đáp ứng được yêu cầu của những thị trường khó tính, giá trị của hạt gạo Việt cũng được nâng lên. Đây là quá trình chuyển dịch từ cạnh tranh bằng sản lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng và giá trị gia tăng, minh chứng cho những nỗ lực của chuỗi phát triển nống nghiệp từ chất lượng giống, quy trình sản xuất và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Kiến tạo nền nông nghiệp bền vững từ năng lực cốt lõi

Điểm khác biệt của Vinaseed nằm ở chỗ doanh nghiệp tạo ra giá trị xã hội thông qua chính lĩnh vực chuyên môn của mình. Từ nghiên cứu giống, xây dựng mô hình canh tác, chuyển giao kỹ thuật đến phát triển chuỗi giá trị và mở rộng thị trường xuất khẩu, mọi hoạt động đều hướng tới một mục tiêu chung: giúp người nông dân sản xuất hiệu quả hơn, nâng cao giá trị nông sản và xây dựng nền nông nghiệp có khả năng thích ứng tốt hơn với những thách thức của tương lai.

Những con số về hàng chục nghìn hộ nông dân liên kết, hàng trăm nghìn hecta canh tác theo mô hình mới, thu nhập tăng từ 13,4% đến trên 50% ở nhiều mô hình, hay những lô gạo chất lượng cao chinh phục các thị trường khó tính cho thấy tác động của Vinaseed không dừng lại ở phạm vi một doanh nghiệp sản xuất giống cây trồng mà trực tiếp cải thiện chất lượng sống của người Việt từ bữa cơm cho đến thu nhập.

Đó là những giá trị được tạo ra từ năng lực nghiên cứu, đổi mới và tổ chức sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng sống của người nông dân, nâng tầm hạt gạo Việt Nam và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp hiện đại, bền vững hơn. Chính những đóng góp ấy đã tạo nên dấu ấn của Vinaseed trong hành trình kiến tạo chất lượng sống cho cộng đồng và khiến doanh nghiệp trở thành một ứng viên tiêu biểu của hạng mục "Doanh nghiệp vì chất lượng sống cộng đồng của năm".